Czy ktoś jeszcze pamięta te czasy, gdy kupowało się telefon i w pudełku znajdował się telefon, ładowarka, słuchawki, a czasem nawet jakaś tandetna silikonowa nakładka gratis? Ach, to były złote lata ekologicznego rozpustnictwa! Dziś jednak wkładamy rękę do kartonika nowego smartfona i zamiast praktycznego zestawu do używania urządzenia dostajemy… powietrze. No dobrze, czasem jeszcze kabel, ale kto by tam narzekał – planeta uratowana!
Przynajmniej tak twierdzą producenci, którzy ubrali swoje księgowe kalkulacje w zielony liść z naklejką eco-friendly. Problem w tym, że zamiast zielonej rewolucji mamy zielone od dolarów oczy zarządów korporacji.
Ekologia czy eko-ściema?
Zastanówmy się: czy naprawdę wyprodukowanie miliardów dodatkowych opakowań na osobne ładowarki, słuchawki czy inne akcesoria jest ekologiczne? No przecież wiadomo, że nie. Ale kto by tam o to pytał – ważne, żeby konsumentowi wmówić, że planeta jest najważniejsza.
Apple zaczęło, inni poszli jak stado baranów za dzwonkiem kasy. Brak ładowarki = mniej elektrośmieci. Brzmi pięknie, prawda? Tylko że nagle okazuje się, że stary zasilacz nie pasuje do nowego kabla (USB-C? Lightning? Może jeszcze w przyszłym roku USB-Q?). A wtedy i tak biegniesz do sklepu i kupujesz nową ładowarkę. Brawo, planeta uratowana, a przy okazji budżet koncernu też.
AGD na diecie z plastiku
Nie tylko smartfony. Pralki, lodówki, telewizory – wszystko jest dziś takie „eko”. Lodówka z funkcją „eco mode” zużywa mniej prądu, pod warunkiem, że nie otwierasz jej częściej niż raz na tydzień. Pralka ma program „super eco”, który pierze tak długo, że w międzyczasie zdążysz kupić nowe ubrania.
Producenci AGD wprost kochają tę narrację: mniej wody, mniej prądu, ale za to więcej marketingu. I jeszcze dopisek w folderze: „przyjazne środowisku”. Tak, przyjazne – ale raczej środowisku korporacyjnych zysków.
Smartfonowy recykling, czyli złote żyły koncernów
Wielkie firmy przekonują nas, że stary telefon możesz oddać, a one „zadbają o jego recykling”. W praktyce oznacza to, że zostaniesz hojnie wynagrodzony… kuponem na zakup nowego urządzenia. I tak oto recykling staje się marketingiem. Ty czujesz się eko-bohaterem, a oni dopisują kolejny miliard w Excelu.
Najlepsze jest to, że telefony projektowane są dziś tak, żeby przetrwały ledwie gwarancję. Bateria klejona, śrubki w rozmiarze mikroskopijnym, ekrany nietypowe. Dlaczego? Bo łatwy dostęp do części to byłaby prawdziwa ekologia, a tego przecież nikt nie chce.
Prawdziwa ekologia kontra pseudoekologia
Gdyby naprawdę chodziło o planetę, producenci:
- projektowaliby sprzęt modułowy, łatwy do naprawy,
- wydawali aktualizacje oprogramowania przez 10 lat,
- sprzedawali urządzenia z możliwością wymiany baterii w 5 minut (tak, kiedyś to było możliwe!),
- nie zmieniali standardów ładowania co dwa lata.
Ale to by było zbyt proste. Lepiej opowiadać, że brak słuchawek to ratunek dla planety, a jednocześnie produkować plastikowe case’y w kolorach tęczy, które rozkładają się przez 500 lat.
Konsument na zielonej smyczy
W całej tej eko-operze najśmieszniejsze jest to, że my – konsumenci – naprawdę w to wierzymy. Kupujemy „eko-pakiety”, „zielone edycje” i telewizory z naklejką „energy star”, podczas gdy ten telewizor w trybie standby zjada więcej prądu niż żarówka w kuchni.
Pseudoekologia działa, bo daje złudzenie, że robimy coś dobrego. Że kupując nowy sprzęt, pomagamy planecie. Tymczasem prawdziwą pomocą byłoby… niekupowanie kolejnego urządzenia co dwa lata. Ale spróbuj to powiedzieć koncernowi – usłyszysz, że bez nowego modelu planeta się nie uratuje.
Podsumowanie: zielone, ale nie dla planety
Pseudoekologia w RTV, AGD i smartfonach to majstersztyk marketingu. Opakowana w piękne hasła, działa na emocje, poczucie winy i modę. Bo kto chce być tym złym, co kupił telefon z ładowarką i zniszczył lasy Amazonii?
Tak więc spokojnie: jeśli kupisz nową lodówkę, pralkę, telewizor i smartfona – to planeta odetchnie z ulgą. Przynajmniej ta planeta w Excelu.
Zobacz również: Jak zostać seniorem w IT w 2 tygodnie – poradnik dla ludzi o stalowych nerwach (i stalowym portfelu)
Odwiedź nas na Facebooku!
Jeden komentarz